Công tắc sau nguồn hỏng, lỏng: thay công tắc và ổ cắm nguồn

Máy tính đang chạy bỗng tắt phụt, lay nhẹ dây điện phía sau thì lại có điện; bật công tắc thì nghe tiếng lẹt xẹt, thấy chớp sáng nhỏ, có khi ngửi thấy mùi nhựa cháy. Đó là dấu hiệu công tắc nguồn máy tính hỏng hoặc ổ cắm C14 phía sau nguồn bị lỏng, một lỗi tưởng nhỏ nhưng có thể gây cháy chân, chập điện và hỏng linh kiện bên trong.

Bài viết này giải thích nguyên nhân, cách nhận biết, khi nào cần thay công tắc nguồn, cách chọn công tắc đúng dòng định mức, chọn dây nguồn AC đủ tiết diện và những việc không nên tự làm.

Tóm tắt nhanh

Công tắc tiếp xúc kém sinh tia lửa, nóng, cháy tiếp điểm
Ổ C14 lỏng, dây AC kém làm máy tắt bất chợt
Thay công tắc đúng dòng định mức, dây AC đủ tiết diện
Không tự mở nguồn thay công tắc vì tụ cao áp còn điện

Kỹ thuật viên kiểm tra công tắc nguồn máy tính hỏng phía sau case

Công tắc tiếp xúc kém gây chập chờn và cháy

Công tắc phía sau nguồn (thường là công tắc bập bênh) đóng cắt trực tiếp điện lưới 220V vào nguồn. Mỗi lần bật, dòng nạp tụ lọc cao áp đi qua tiếp điểm công tắc, tạo tia lửa nhỏ. Sau nhiều năm, tiếp điểm bị mòn, rỗ, oxy hóa, điện trở tiếp xúc tăng.

Dấu hiệu công tắc nguồn máy tính hỏng:

Bật công tắc phải ấn mạnh hoặc giữ một góc nhất định máy mới có điện.
Máy tắt bất chợt khi có rung động nhẹ, chạm vào bàn.
Nghe tiếng lẹt xẹt trong công tắc, thấy chớp sáng qua khe.
Công tắc nóng, nhựa biến màu, có mùi khét; công tắc nguồn bị cháy đen.
Công tắc lỏng lẻo, bập bênh không còn lực bật rõ ràng.

Tiếp điểm kém tạo hồ quang mỗi lần đóng cắt hoặc khi rung, sinh nhiệt rất cao tại chỗ, làm nhựa công tắc chảy và có thể lan sang ổ cắm C14 bên cạnh. Ngoài ra, điện vào nguồn chập chờn liên tục còn gây xung, làm các linh kiện đầu vào như NTC, varistor phải chịu đựng nhiều hơn; xem thêm bài nguồn hỏng thermistor, varistor.

Ổ C14 lỏng, dây nguồn không chặt

Ổ cắm C14 nguồn lỏng và đầu dây AC bị xỉn chân

Ổ C14 là ổ cắm ba chân phía sau bộ nguồn, nơi bạn cắm dây nguồn AC (đầu C13). Theo thời gian, ổ cắm C14 nguồn lỏng do:

Rút cắm dây nhiều lần, chân ổ giãn ra.
Dây AC kém chất lượng, đầu cắm C13 nhỏ, lỏng lẻo.
Dây bị kéo, treo nặng, đè lên, khiến đầu cắm nghiêng.
Chân ổ bị oxy hóa do ẩm.
Mối hàn chân ổ C14 trên bo hoặc đầu cos dây nối bị nứt.

Khi tiếp xúc kém, điểm tiếp xúc nóng lên, nhựa ổ C14 hoặc đầu C13 biến màu, chảy. Máy có thể tắt bất chợt khi chạm nhẹ vào dây. Một số nguồn có ổ C14 tích hợp lọc EMI, khi ổ hỏng phải thay cả cụm.

Triệu chứng	Nguyên nhân khả dĩ	Hướng xử lý
Lay dây thì máy tắt	Ổ C14 lỏng, đầu C13 lỏng	Thay dây AC, kiểm tra ổ C14
Công tắc phải giữ mới có điện	Tiếp điểm công tắc mòn	Thay công tắc
Công tắc nóng, nhựa đổi màu	Tiếp điểm rỗ, hồ quang	Thay công tắc, kiểm tra ổ C14
Đầu dây AC chảy nhựa	Tiếp xúc kém kéo dài	Thay dây và ổ C14
Có tia lửa khi cắm, máy chạy bình thường	Dòng nạp tụ	Tắt công tắc trước khi cắm

Thay công tắc nguồn đúng dòng định mức

Thay công tắc nguồn tưởng đơn giản nhưng cần đúng kỹ thuật:

Dòng định mức: công tắc phải chịu được dòng điện vào lớn nhất của nguồn, cộng thêm dư phòng cho dòng nạp tụ khi bật. Công tắc nhỏ hơn sẽ nhanh chóng cháy lại.
Điện áp định mức: phù hợp điện lưới 220V.
Kích thước lỗ lắp: khớp với lỗ trên vỏ nguồn để công tắc gắn chặt, không lỏng.
Kiểu chân: chân hàn hoặc chân cắm cos, đúng với dây nối trong nguồn.
Chất lượng: công tắc có tiếp điểm tốt, vỏ nhựa chịu nhiệt.

Thay công tắc nguồn mới đúng dòng định mức

Nhiều người thắc mắc vì sao công tắc nguồn máy tính hỏng lại hay gặp ở máy văn phòng hơn máy gia đình. Lý do là máy văn phòng thường được tắt bằng công tắc phía sau hoặc bằng ổ điện tổng mỗi cuối ngày, số lần đóng cắt dưới tải nhiều hơn hẳn. Mỗi lần như vậy là một lần tiếp điểm chịu hồ quang.

Kỹ thuật viên sẽ hàn hoặc bấm cos chắc chắn, bọc cách điện bằng ống co nhiệt, kiểm tra dây nối không bị cháy giòn. Đồng thời kiểm tra luôn ổ C14, cầu chì, NTC, vì công tắc cháy thường kéo theo các linh kiện đầu vào. Cảnh báo: công tắc nằm ở phía điện lưới, việc thay đòi hỏi mở nguồn; tuyệt đối không tự làm vì tụ lọc cao áp bên trong có thể vẫn giữ điện nguy hiểm.

Chọn dây nguồn AC đủ tiết diện

Dây nguồn AC đi kèm máy tính thường là loại ba lõi có đầu C13. Nhiều dây bán trôi nổi trông giống nhau nhưng lõi rất nhỏ, ruột nhôm mạ đồng, đầu cắm lỏng. Với máy cấu hình cao dùng nguồn công suất lớn, dây kém dễ nóng và gây tiếp xúc kém ở đầu C13.

Chọn dây có lõi đồng, tiết diện phù hợp với công suất nguồn; với nguồn công suất lớn nên dùng dây lõi to hơn.
Đầu C13 cắm vào phải chặt tay, không lắc lư.
Phích cắm phía ổ điện chắc chắn, có chân tiếp địa.
Không dùng dây nối dài nhiều đoạn, không quấn cuộn dây khi đang dùng.
Thay dây khi vỏ dây nứt, cứng, đổi màu.

Một dây AC tốt chỉ là chi tiết nhỏ nhưng giúp tránh được rất nhiều lỗi chập chờn khó hiểu.

Chọn dây nguồn AC lõi đồng đủ tiết diện cho máy tính

Cách phòng tránh công tắc nguồn máy tính hỏng tái diễn

Tắt máy bằng hệ điều hành trước, rồi mới tắt công tắc phía sau; không dùng công tắc như nút tắt máy hằng ngày.
Tắt công tắc trước khi cắm hoặc rút dây AC để giảm tia lửa.
Không để dây AC bị kéo căng, đè, treo nặng.
Dùng ổ điện chất lượng, có chống sét.
Giữ phía sau máy khô ráo, sạch bụi.
Khi vệ sinh máy, tránh xịt dung dịch vào công tắc và ổ C14; một số lỗi phát sinh ngay sau khi vệ sinh không đúng cách, xem bài nguồn máy tính hỏng sau khi vệ sinh.

Những việc không nên tự làm khi gặp công tắc nguồn hỏng

Máy tính văn phòng dây nguồn được đi gọn sau khi thay công tắc

Không tự mở nguồn để thay công tắc: tụ lọc cao áp có thể vẫn giữ điện nguy hiểm dù đã rút phích nhiều giờ.
Không nối tắt công tắc để “cho máy chạy luôn”; mất khả năng ngắt điện khi cần, nguy hiểm khi có sự cố.
Không chèn giấy, băng dính vào ổ C14 lỏng để cắm chặt hơn.
Không tiếp tục dùng khi công tắc đã có mùi khét, nhựa đổi màu.
Không thay công tắc nhỏ hơn chỉ vì vừa lỗ lắp.

Quy trình Thần Vũ kiểm tra và xử lý công tắc nguồn hỏng

Thần Vũ tại Long Biên chuyên sửa nguồn máy tính mọi hãng, mọi công suất. Quy trình:

Kiểm tra dây AC, đầu C13, ổ C14, công tắc bên ngoài.
Đo thông mạch công tắc ở cả hai trạng thái, lay nhẹ để phát hiện tiếp xúc chập chờn.
Xả tụ, mở nguồn, kiểm tra dây nối công tắc, mối hàn ổ C14, cầu chì, NTC, varistor, mạch lọc EMI.
Báo giá trước khi sửa, khách đồng ý mới thay công tắc, ổ C14 hoặc dây.
Lắp lại, chạy tải giả, kiểm tra nhiệt độ công tắc và ổ cắm khi tải nặng.

Nếu cùng lúc nguồn có biểu hiện điện áp ra bất thường, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra cả mạch hồi tiếp, opto; xem thêm bài nguồn hỏng opto. Với ca công tắc nguồn máy tính hỏng đơn thuần, thay công tắc, ổ C14 thường xử lý nhanh, lấy trong ngày, sửa xong có bảo hành. Gọi hotline 0965.305.158 hoặc Zalo 0983.504.555.

Ca thực tế tại Thần Vũ

một văn phòng kế toán ở Long Biên có máy hay tắt đột ngột khi ai đó vô tình chạm chân vào gầm bàn. Kỹ thuật viên Thần Vũ kiểm tra thấy dây AC loại lõi nhỏ, đầu C13 lỏng, ổ C14 phía sau nguồn có một chân xỉn đen, công tắc bập bênh lỏng và nóng hơn bình thường. Mở nguồn sau khi xả tụ, tiếp điểm công tắc đã rỗ, dây nối vào công tắc bị giòn do nhiệt. Kỹ thuật viên thay công tắc đúng dòng định mức, thay ổ C14, nối lại dây bằng cos mới và ống co nhiệt, kiểm tra cầu chì, NTC còn tốt, đồng thời thay dây AC lõi đồng chất lượng. Máy chạy ổn định, không còn tắt khi chạm vào dây. Sửa xong trong ngày.

Thần Vũ nhận Sửa nguồn máy tính tại Hà Nội, Sửa máy tính tại nhà Hà Nội. Kỹ thuật kiểm tra, báo giá trước khi sửa; nhiều lỗi nguồn thông dụng lấy trong ngày.

Thần Vũ hỗ trợ tại đâu?

Kỹ thuật Thần Vũ hỗ trợ tận nơi tại Long Biên, Gia Lâm, Đông Anh và các quận nội thành Hà Nội: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Tây Hồ, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hà Đông. Khách ở xa có thể gửi máy về xưởng tại Long Biên hoặc nhờ tư vấn từ xa qua Zalo.

Câu hỏi thường gặp

Công tắc nguồn máy tính hỏng có nguy hiểm không? Có. Tiếp điểm kém tạo hồ quang, nóng và có thể cháy chảy nhựa, lan sang ổ C14 và gây chập điện.

Lay dây điện thì máy tắt là lỗi gì? Thường do ổ C14 lỏng, đầu C13 của dây AC lỏng hoặc công tắc tiếp xúc kém. Thử đổi dây AC chất lượng trước, nếu vẫn lỗi cần kiểm tra ổ và công tắc.

Có nên dùng công tắc sau nguồn để tắt máy hằng ngày? Không nên. Hãy tắt máy bằng hệ điều hành, chỉ dùng công tắc khi cần ngắt điện hoàn toàn để giảm hao mòn tiếp điểm.

Tự thay công tắc nguồn được không? Không nên, vì phải mở nguồn và tụ lọc cao áp bên trong có thể vẫn còn điện. Hãy để kỹ thuật viên thay.

Thay công tắc nguồn mất bao lâu? Thường xử lý nhanh, lấy trong ngày, tùy linh kiện thay thế có sẵn.

Công tắc nguồn lỏng, có tia lửa, mùi khét? Gọi Thần Vũ để thay an toàn.

Gọi 0965.305.158 · Zalo 0983.504.555 · Máy bàn 024 3992 1369. Thần Vũ tư vấn miễn phí, sửa máy in, máy tính, thiết bị văn phòng tận nơi tại Hà Nội; báo giá trước khi làm.