Nhiều máy in phun màu báo lỗi chập chờn, in mất cả một màu hay chạy lệch vị trí mà đầu phun hoàn toàn bình thường. Thủ phạm thường là sợi cáp dẹt nối đầu phun hoặc cáp cảm biến. Bài viết này hướng dẫn cách nhận biết khi nào cần thay cáp đầu phun, cáp cảm biến máy in phun màu và vì sao đây là việc nên giao cho kỹ thuật viên.

Các loại cáp trong máy in phun màu

Bên trong một máy in phun như Epson L3210, L805 hay Canon G2010 có nhiều sợi cáp dẹt (cáp FFC) nối mainboard với các bộ phận. Hai nhóm hay gặp lỗi nhất là:

• Cáp đầu phun: truyền tín hiệu và điện áp điều khiển từ mainboard tới đầu phun. Cáp chạy theo cụm đầu in, gập qua lại mỗi lần đầu in di chuyển.
• Cáp cảm biến: nối các cảm biến vị trí cụm đầu in, cảm biến giấy, cảm biến vòng quay trục kéo giấy về mainboard.

Đi kèm với cảm biến vị trí là băng mã hóa, một dải nhựa trong có vạch rất mảnh căng dọc theo đường chạy của đầu in. Cảm biến đọc các vạch này để biết đầu in đang ở đâu. Băng bẩn mực cũng gây lỗi giống như hỏng cáp.

Dấu hiệu cáp đầu phun có vấn đề

Mất nguyên một màu hoặc một khối tia

Khác với tắc mực làm mất tia rải rác, lỗi cáp thường làm mất cả một hàng màu hoặc một khối tia liền nhau. Kết quả nozzle check thay đổi thất thường giữa các lần in, có khi đủ, có khi mất.

In ra ký tự lạ, vệt mực vô nghĩa

Tín hiệu truyền sai do chân tiếp xúc bẩn hoặc gãy ngầm khiến đầu phun bắn mực sai vị trí, bản in có vệt chéo, khối màu lạ, dù dữ liệu gửi từ máy tính bình thường.

Báo lỗi khi đầu in chạy đến một vị trí nhất định

Chỗ cáp bị gãy ngầm thường nằm ở điểm gập. Khi đầu in chạy tới vị trí làm cáp gập đúng chỗ đó, mạch hở và máy báo lỗi hoặc ngừng in giữa chừng.

Vết cháy, mùi khét, chân cáp bị xanh

Mực tràn lên cụm đầu in, chảy xuống chân cáp có thể gây chập. Chân tiếp xúc bị oxy hóa thành màu xanh hoặc đen là dấu hiệu cần thay cáp và kiểm tra luôn đầu phun.

Dấu hiệu lỗi cáp cảm biến và băng mã hóa

• Cụm đầu in chạy giật, va mạnh vào thành máy rồi báo lỗi.
• Bản in bị lệch, chữ có bóng mờ hoặc các đường thẳng đứng bị răng cưa.
• Máy báo hết giấy dù giấy đã đặt đúng, hoặc kéo giấy lệch dòng.
• Máy báo lỗi chung ngay khi khởi động, đèn nháy liên tục, không rõ nguyên nhân.

Kỹ thuật viên kiểm tra cáp như thế nào

1. Quan sát: soi dọc sợi cáp tìm nếp gấp, vết rách, chỗ bạc màu; soi chân tiếp xúc ở cả hai đầu.
2. Cắm lại: tháo ra, vệ sinh chân, cắm lại đúng chiều và khóa chắc. Một số lỗi chập chờn hết chỉ sau bước này.
3. Đo thông mạch: dùng đồng hồ đo từng đường, vừa đo vừa uốn cáp ở điểm nghi ngờ để tìm chỗ gãy ngầm.
4. Thay thử cáp tốt: cách nhanh nhất để khẳng định lỗi nằm ở cáp hay ở đầu phun, mainboard.
5. Kiểm tra băng mã hóa: lau nhẹ bằng khăn không xơ với dung dịch phù hợp, kiểm tra băng không bị xước, không lệch khỏi khe cảm biến.

Thứ tự này giúp tránh trường hợp thay đầu phun đắt tiền trong khi chỉ hỏng cáp. Bạn có thể xem thêm bài khi nào cần thay đầu phun máy in Epson để phân biệt hai lỗi này.

Bảng phân biệt lỗi cáp, đầu phun và mainboard

Hiện tượng	Khả năng do cáp	Khả năng do đầu phun	Khả năng do mainboard
Mất tia rải rác, cải thiện sau vệ sinh	Thấp	Tắc mực, chưa hẳn hỏng	Thấp
Mất cả một màu, lúc có lúc không	Cao	Trung bình	Thấp
Lẫn màu giữa các kênh	Rất thấp	Cao	Rất thấp
In ký tự lạ, vệt chéo	Cao	Trung bình	Trung bình
Máy không khởi động, báo lỗi chung	Trung bình (cáp cảm biến)	Trung bình (đầu chập)	Cao

Bảng mang tính định hướng; chẩn đoán cuối cùng cần dựa trên đo đạc và thay thử. Khi nghi mainboard, xem bài thay mainboard máy in phun màu.

Quy trình thay cáp đầu phun, cáp cảm biến

1. Tắt máy bằng nút nguồn, rút điện, chờ một lúc để tụ trên bo xả hết.
2. Chụp ảnh vị trí và đường đi của cáp cũ trước khi tháo: cáp đi qua kẹp nào, gập ở đâu, dán băng dính chỗ nào.
3. Mở khóa đầu nối đúng cách (lẫy bật lên hoặc trượt ra), rút cáp thẳng, không kéo xiên.
4. Vệ sinh chân đầu nối trên mainboard và trên cụm đầu in nếu có mực bám.
5. Lắp cáp mới theo đúng hướng, đúng mặt tiếp xúc, cắm đến hết rồi khóa lại.
6. Đi cáp theo đúng đường cũ, cố định tại các điểm kẹp để cáp không cọ vào cơ khí.
7. Kiểm tra lại toàn bộ đầu nối trước khi cấp điện, sau đó chạy nozzle check và in thử.

Với cáp cảm biến, sau khi thay cần kiểm tra đầu in chạy êm từ đầu đến cuối hành trình, không va đập. Dây curoa cụm đầu in chùng hoặc mòn cũng gây lỗi tương tự; tham khảo mục dây curoa kéo cụm đầu in.

Rủi ro khi tự thay cáp tại nhà

• Cắm ngược hoặc lệch một hàng chân: có thể làm cháy đầu phun và mạch điều khiển ngay khi bật máy.
• Làm gãy lẫy khóa đầu nối: lẫy rất nhỏ, gãy rồi cáp không giữ chắc, lỗi chập chờn kéo dài.
• Đi cáp sai đường: cáp cọ vào cơ khí, chỉ sau vài tuần lại gãy ngầm.
• Mua sai mã cáp: cáp nhìn giống nhau nhưng số chân, chiều dài, hướng tiếp xúc khác.
• Chạm vào băng mã hóa: dấu tay, mực làm cảm biến đọc sai, phát sinh lỗi mới.

Chi phí tham khảo

So với đầu phun hay mainboard, cáp là linh kiện có giá thấp hơn nhiều. Chi phí chủ yếu nằm ở công kiểm tra và tháo lắp. Thay cáp cho dòng A4 phổ thông thường ở mức vài trăm nghìn đồng tham khảo, tùy model và độ khó tháo máy. Nếu cáp chập đã kéo theo hỏng đầu phun hoặc mainboard, chi phí sẽ được báo riêng sau kiểm tra.

Xem thêm bài chi phí sửa máy in phun màu tham khảo để hình dung mặt bằng chung. Linh kiện cáp có tại mục bộ cáp đầu in, cáp đầu phun.

Kinh nghiệm thực tế từ kỹ thuật Thần Vũ

Một gia đình ở Cầu Giấy dùng Canon G2010 báo máy in “lúc mất màu đen lúc không”, đã thay hộp đầu phun màu đen nhưng không hết. Kỹ thuật viên in nozzle check nhiều lần, thấy màu đen biến mất theo kiểu cả khối rồi lại xuất hiện, không giống tắc mực.

Khi tháo máy, cáp nối cụm đầu in có một nếp gấp sâu ở đúng điểm đầu in chạy về phía trái. Nếp này hình thành do lần vận chuyển trước, cáp bị đè khi đóng vỏ. Sau khi thay cáp và đi lại đúng đường, máy in đều màu đen. Khách ở khu vực này có thể xem thêm sửa máy in phun màu tại quận Cầu Giấy.

Mẹo bảo vệ cáp và cảm biến

• Châm mực cẩn thận, không để mực tràn lên cụm đầu in và cáp.
• Không dùng tay đẩy mạnh cụm đầu in khi máy đang bật hoặc đang khóa vị trí.
• Không lau băng mã hóa bằng giấy thô hay dung dịch không rõ thành phần.
• Khi vận chuyển, cố định cụm đầu in và không để vật nặng đè lên máy.
• Đặt máy nơi khô ráo; độ ẩm cao lâu ngày làm chân tiếp xúc dễ oxy hóa.

Câu hỏi thường gặp

Cáp đầu phun hỏng có làm hỏng đầu phun không? Có thể. Cáp chập hoặc cắm sai chiều có thể gây quá áp lên đầu phun. Vì vậy khi thay cáp, kỹ thuật viên luôn kiểm tra kèm đầu phun và đầu nối mainboard.

Làm sao phân biệt lỗi cáp với tắc mực? Tắc mực thường mất tia rải rác và cải thiện sau vệ sinh. Lỗi cáp thường mất cả khối hoặc cả màu, lúc có lúc không, không phụ thuộc vào việc vệ sinh.

Băng mã hóa bẩn có tự lau được không? Có thể lau rất nhẹ bằng khăn không xơ, nhưng dễ làm lệch băng khỏi khe cảm biến. Nếu không tự tin, nên để kỹ thuật viên xử lý.

Thay cáp mất bao lâu? Phần lớn trường hợp xử lý trong ngày, tùy model và mức độ tháo máy. Nếu cần đặt đúng mã cáp hiếm, thời gian có thể lâu hơn.

Máy Canon có dùng chung cáp với máy Epson không? Không. Mỗi hãng, mỗi dòng máy dùng cáp khác nhau về số chân, chiều dài và hướng tiếp xúc, cần đúng mã cho model.

Bài viết liên quan

• Chi phí sửa máy in phun màu tham khảo theo từng lỗi thường gặp
• Thay mainboard máy in phun màu: khi nào nên thay, khi nào nên đổi máy
• Thay cụm bơm mực, cụm hút mực máy in Epson: dấu hiệu và quy trình
• Thay ống dẫn mực, bình mực ngoài bị hở, lọt khí: dấu hiệu và cách xử lý
• Thay bánh xe kéo giấy, cao su kéo giấy máy in phun màu: khi nào cần?
• Mua linh kiện máy in phun màu ở đâu uy tín, cách nhận biết hàng chuẩn
• Giấy in phun màu: couche, giấy ảnh bóng hay lụa – chọn loại nào cho đúng
• Khi nào cần thay đầu phun máy in Epson? Dấu hiệu, chi phí và lưu ý
• Đầu phun zin mới hay đầu phun tháo máy: nên chọn loại nào cho máy in?
• Thay bộ mực thải, mút thải máy in Epson đúng cách, tránh tràn mực